Christopher Nolan’s Odyssey: Emotional Punch Falls Flat

Christopher Nolan zabrał widzów do świata Homera, próbując przenieść na ekran „Odyseję” jako epicką opowieść o powrocie i cenie wojny. Film imponuje rozmachem, kostiumami, scenografią oraz wizjami mitologicznych istot, ale w dużej mierze nie domyka tego, co najważniejsze: spójnego scenariusza i emocjonalnego napięcia. Efekt to widowisko „ładne”, lecz chaotyczne w prowadzeniu wątków i zbyt płytko wykorzystujące potencjał bohaterów.

Dlaczego „Odyseja” wypada słabiej: problemy z układem historii

Jedną z kluczowych cech filmów Nolana bywa nielinearne prowadzenie narracji. W „Dunkierce” równoległe wątki budują różne odczucia czasu, w „Oppenheimerze” przeplatanie perspektyw ma prowadzić do kulminacyjnych momentów, a w „Memento” konstrukcja wynika z doświadczenia amnezji głównego bohatera. W „Odysei” pojawia się jednak zarzut braku celu dla takiego montażowego skakania między wątkami.

Film przerzuca się między historią zalotników Penelopy, pobytem Odyseusza u Kalipso, wydarzeniami związanymi z Troją i powrotem do Itaki.
Wątki są dodatkowo poszerzane o retrospekcje sprzed wojennej wyprawy.
To prowadzi do wrażenia „jednego wielkiego bałaganu”, przez który traci się napięcie i przestrzeń na oczekiwanie na coś spektakularnego.
W ocenie filmu nie powstają też mocne fundamenty pod kolejne wydarzenia ani aura zagrożenia czy tajemnicy, które mogłyby utrzymać widza w skupieniu.

Postacie działają głównie jako narzędzia narracyjne

Kolejny zarzut dotyczy tego, jak film traktuje bohaterów. Przy częstych przeskokach między wątkami postacie mają służyć przede wszystkim przekazywaniu informacji, a nie budowaniu wiarygodnych przeżyć czy relacji.

Menelaos (Jon Bernthal) ma pojawiać się przede wszystkim w funkcji ekspozycyjnej, by wprowadzać kolejne retrospekcje.
Wrażenie sprowadza się do tego, że taka rola mogłaby pasować do praktycznie dowolnego bohatera, bez wykorzystania charakterystycznych cech aktora.
Dialogi są opisywane jako przeładowane patosem i ekspozycją, miejscami wręcz „wykładające” widzowi, jak ma odbierać emocje.
Emocjonujące motywy epoki — wieloletnie oczekiwanie Penelopy, samotność Kalipso więziącej Odyseusza, tułaczka bohatera z dala od domu — mają istnieć, ale ich realizacja jest uznana za zbyt płytką.

W efekcie film ma sprawiać wrażenie, jakby oglądało się „ekspozycję muzealną”, a nie historię o ludziach.

To, co działa: budżet, spójność świata i wybrane elementy wizualne

Mimo krytyki scenariuszowej, produkcja otrzymuje wyraźne uznanie za stronę wizualną i skalę. Zdaniem recenzenta widać budżet, wewnętrzną spójność oraz konsekwentne przeniesienie do „nolanowej” wersji antyku.

Scenografia i kostiumy mają potwierdzać rozmach oraz dbałość o realność świata przedstawionego.
Mitologiczne stworzenia, w tym cyklop i olbrzymy, mają zachwycać obcością — także dzięki wykonaniu wizualnemu.
Muzyka Ludwiga Göranssona jest określana jako patetyczna, głośna i energetyczna, dopasowana do podbijania wagi wydarzeń.
Jednocześnie wskazano, że w pamięć zapada raczej jeden utwór, co ogranicza wrażenie wyjątkowości ścieżki dźwiękowej.

Obsada: znane twarze i ograniczenia w oddaniu emocji

Obsada jest opisywana jako „gwiazdorska”, ale z twarzy, które widzowie ostatnio oglądają zbyt często. Krytyka skupia się na tym, że scenariusz nie pozwala aktorom w pełni wykorzystać potencjału swoich ról.

Tom Holland ma grać Telemacha w sposób porównywalny do wcześniejszego wizerunku Petera Parkera, z zastrzeżeniem, że tu humoru niemal nie ma.
Zendaya jako Atena jest oceniana jako filmowo zbędna.
Robert Pattinson wciela się w oślizgłego bohatera, ale jest to zestawiane z postacią Delfina z „Króla”, przy czym ten wcześniejszy był według oceny bardziej przerysowany i lepiej zapamiętywalny.
Matt Damon i Anne Hathaway mają emanują charyzmą, lecz dramat ich postaci nie zostaje w scenariuszu domknięty, a także trudno zrozumieć przedstawioną miłość.

Co zostaje na końcu: moralizowanie zamiast katharsis

„Odyseja” ma według opisu próbować domknąć historię przekazem o schyłku ówczesnej cywilizacji i konsekwencjach losów ludzi. Problem w tym, że film — zamiast budować emocjonalną kulminację — ma to robić w sposób „rozprawkowy”, narzucając, jak interpretować podbicie Troi i pułapkę wymyśloną przez Odyseusza.

W tej ocenie jest za dużo szkolnej przeciętności, by powstało arcydzieło, które przypominałoby moc klasycznej opowieści i doprowadzało widownię do katharsis. Zamiast tego widz ma otrzymać „ładne filmidło”.